„Líf þitt rúmast því miður ekki innan fjárlaga“

Í gær féll dómur í Héraðsdómi Reykjavíkur þar sem íslenska ríkið var sýknað af kröfu Fanneyjar Bjarkar Ásbjörnsdóttur, en Fanney stefndi ríkinu eftir að henni var synjað um lífsnauðsynlega lyfjameðferð við lifrarbólgu C. Fanney smitaðist af sjúkdómnum við blóðgjöf á sjúkrahúsi eftir barnsburð fyrir rúmum 30 árum.

Ríkið sýknað af stefnu Fanneyjar Bjarkar í Héraðsdómi

Ég las stuttlega yfir dóminn og blöskraði þegar mér varð ljós raunveruleg ástæða þess að henni er synjað um þessi lyf. Peningar. Við erum að tala um það að íslenska ríkið hefur nú loksins opinberlega verðlagt mannslíf. Þótt ekki sé hægt að greina nákvæma tölu þá er nokkuð ljóst að 7 – 10 milljónir (sem er áætlað að þessi nýja lyfjameðferð kosti) er yfir verðgildi mannslífs að mati íslenska ríkisins auk þess að „fyrirsjáanlegt sé að fleiri sjúklingar þurfi á meðferðinni að halda“.

Úr dómnum:

„Er því einnig lýst að lyfið Harvoni hafi markaðsleyfi á Íslandi en hafi ekki verið markaðssett. Nefndin hafi samþykkt verð á lyfinu en hafi hafnað umsókn umboðsaðilans um leyfisskyldu fyrir lyfið þar sem kostnaður við notkun þess rúmist ekki innan fjárlaga ársins. Þá kemur fram að nefndin hafi ákveðið að synja um einstaklingsbundna þátttöku í lyfinu á þeim forsendum að fyrirsjáanlegt sé að fleiri sjúklingar þurfi á meðferðinni að halda en sá, sem vísað sé til í beiðni lyfjanefndar Landspítala, en ekki hafi verið tryggt fjármagn til að taka upp nýja meðferð við lifrarbólgu C.

Harvoni er semsagt þetta nýja lyf, en Fanney hefur þegar reynt þau úrræði sem fólki með þennan alvarlega sjúkdóm stendur til boða hér á landi. Það eru lyfin Interferon og Ribavirin en þau lyf eru talin úrelt í nágrannalöndum okkar. Meðferðin stendur yfir í 48 vikur, er afar erfið og hefur í för með sér miklar aukaverkanir líkt og var í tilfelli Fanneyjar, en hún þurfti að hætta meðferð sökum þeirra. Þessi nýju lyf sem gefa um 95% líkur á bata og engar aukaverkanir, eru því í boði fyrir fólk í nágrannalöndum okkar og þykja sjálfsögð mannréttindi þegna þeirra sem smitast af þessum lífshættulega sjúkdómi. Hér á Íslandi er hinsvegar áfram haldið að kaupa ódýrari, úrelt lyf með um 70% líkum á bata og gífurlegum aukaverkunum handa okkur ruslflokks Evrópubúunum.

Höfum það í huga að Fanney hafði verið ósjúkdómsgreind síðan 1983 þegar hún loksins var greind með lifrarbólgu C árið 2010. Á þessum tíma hefur hún haft skerta vinnugetu og ekki getað lifað eðlilegu lífi, en hún er nú 65% öryrki vegna þessa. Það er því ljóst að lífsgæði Fanneyjar hafa skerst gríðarlega í kjölfar þessa atburðar, og líklegt að sein sjúkdómsgreining hafi ekki hjálpað til (án þess að ég sé læknir, þá efast ég um að svo langur tími hjálpi til). Því lítur þetta þannig út fyrir mér að ríkið (sjúkrahúsin) hafa brugðist Fanneyju ítrekað. Fyrst þegar henni er gefið sýkt blóð sem smitar hana af sjúkdómnum, svo með því að hafa ekki samband við hana þegar upp um þetta komst (að sýkt blóð hafi komist í umferð) og að lokum öll þessi ár sem það tók að fá rétta sjúkdómsgreiningu. Það að ætla að skýla sér á bakvið fjárlög (sem vissulega er eitthvað sem stendur fyrir dómstólum þar sem þetta eru nú einu sinni lög) er í besta falli barnalegt þegar um svona stórt mannréttindamál er að ræða. Satt best að segja beið ég alltaf eftir því að einhver úr núverandi ríkisstjórn myndi stökkva á þetta mál til að bjarga hrapandi fylgi stjórnarflokkanna, því eins og sjá má í kommentakerfum allra helstu miðla sem fjalla um þetta mál logar allt, bæði vegna niðurstöðu dómsins og svo bara vegna þeirrar sturluðu staðreyndar að sjúklingur þurfi að vera að standa í málaferlum til að sækja sjálfsögð mannréttindi!

Fanney Björk um dóminn: „Dauðadómur yfir mér“
Fanney - Kommentakerfi Visir.is
Athugasemdir við frétt um þetta mál á visir.is

Nú þegar ég hafði fengið það staðfest að peningar væru ástæða þess að Fanney fengi ekki þessa meðferð fór ég að glugga í nýtt fjárlagafrumvarp sem leit dagsins ljós þann 8. september síðastliðinn. Strax á fyrstu glæru í kynningunni sést að afkoma Ríkissjóðs er áætluð jákvæð um rúma 15 milljarða. Það er rosalega gott að geta státað af jákvæðum Ríkiskassa annað eða þriðja árið í röð og ætlast til að allir eigi að hoppa hæð sína yfir því. En á meðan heilbrigðismálin í landinu eru á þeim stað sem þau eru í dag og eins samgöngumálin, þá ætla ég allavega að bíða með hoppið. Það að Fanney fái ekki meina sinna bót vegna skitinna 7 – 10 milljóna er bara ekki boðlegt.

Í reiði minni í gær eftir að hafa lesið þennan úrskurð var ég búinn að taka til útgjöld ríkisins til Kirkjunnar sem dæmi um stað þar sem hægt væri að skera niður til að veita meira fé til heilbrigðismála en hef ákveðið að láta það ekki fylgja þar sem ég tel það muni á skyggja megin skilaboð þessa pistils. En mín skoðun er hinsvegar sú að í fjárhagsáætlun ríkisins eigi að tryggja grundvallar mannréttindi allra í landinu (starfhæft heilbrigðiskerfi og aðgang sjúklinga að lyfjum t.d.) áður en farið er í gæluverkefni eins og trúmál.

Að þessu sögðu finnst mér þetta vera enn einn áfellisdómurinn yfir ríkisstjórn landsins sem hefur ekki enn gripið inn í þetta risastóra mannréttindamál, heldur er dýrmætum tíma eytt fyrir dómstólum til tryggja að ekki þurfi að taka upp þessi nýju lyf alveg strax. Það vita það allir að þessi lyf munu á endanum verða tekin upp hér á landi svo þessi gjörningur hljómar bara sem tilraun til að halda óvæntum útgjöldum þessa uppgjörsárs í lágmarki, svona eins og þegar maður vonar að bíllinn bili allavega ekki fyrr en ég fæ endurgreitt frá skattinum. Það er allt reynt til að tölurnar í excel skjalinu séu grænar og fínar, skítt með fólkið í landinu! (Þess má geta að fram kom í niðurlagi þessa dóms að kostnaður ríkisins við þetta dómsmál var 3,8 milljónir króna, eða tæplega helmingur kostnaðar við meðferðina sem Fanney sækist eftir).

Er þetta uppskrift að samfélagi sem gengur upp?